Câu hỏi. Tôi có người cháu năm nay 17 tuổi thực hiện hành vi phạm tội đang bị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự. Tôi muốn hỏi cháu tôi chưa 18 tuổi thì có thể bị áp dụng hình phạt nào?
Trả lời:
Theo Điều 30 Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định: Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy định trong Bộ luật Hình sự, do Tòa án quyết định áp dụng đối với người hoặc pháp nhân thương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, pháp nhân thương mại đó.
Tuy nhiên, căn cứ vào đặc điểm của người chưa thành niên phạm tội và xuất phát từ nguyên tắc nhân đạo xã hội chủ nghĩa, Điều 98 BLHS năm 2015 quy định người dưới 18 tuổi phạm tội chỉ bị áp dụng một trong các hình phạt sau đây đối với mỗi tội phạm:
(i) Cảnh cáo;
(ii) Phạt tiền;
(iii) Cải tạo không giam giữ;
(iv) Tù có thời hạn.
Quy định này khẳng định nguyên tắc không áp dụng hình phạt tù chung thân, tử hình và hình phạt bổ sung đối với người chưa thành niên phạm tội chủ yếu nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội.
Việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải căn cứ vào độ tuổi, khả năng nhận thức của họ về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nguyên nhân và điều kiện gây ra tội phạm.
Do vậy căn cứ vào quy định trên đây, nếu bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một tội phạm cụ thể thì theo tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, cháu bạn có thể bị áp dụng một trong 4 hình phạt nêu trên.
